Het is volbracht

Tekst: Johannes 20:1-18

Geliefde gemeente van Jezus Christus,

Als je het hebt over Pasen,
Wordt er vanouds in de kerk in het westen, de katholieke kerk,
en de kerk in het Oosten, de orthodoxe kerk,
een hele verschillende nadruk gelegd.
In de Westerse kerk leggen wij met Pasen de nadruk op het lijden van Christus.
Aan het kruis, als Jezus zijn leven voor ons geeft,
Daar verzoent Jezus God met de mensen.

Maar volgens de Oosters-Orthodoxe kerk ‘gebeurt’ het pas echt op de Paasmorgen, als Jezus opstaat:
Daar laat hij zien dat Hij overwinnaar is over de dood.
Over het kwaad. Over de zonde.
“Christus is overwinnaar”,
is wat er met Pasen in de Oosters-Orthodoxe kerken wordt verkondigd.
En dat is terug te zien in de kunst.
Waar in het Westen Jezus als de lijdende Christus wordt afgebeeld,
Wordt hij in het Oosten afgebeeld als de opgestane Heer.

En juist die spanning, daar is ook iets van voelbaar als wij Pasen vieren.
Aan de ene kant is het vandaag een feestelijke dienst.
We vieren de Opstanding van Jezus.
En dat mag een feest zijn.
Maar aan de andere kant hoort ook het lijden bij het verhaal van Pasen.

Daarom zijn we vanmorgen begonnen door,
voor het verhaal van de opstanding,
een stukje te lezen uit het lijdensverhaal.
“Het is volbracht”.
Het zijn de laatste woorden die Jezus spreekt aan het kruis, voor hij sterft.
Hij heeft gedaan waarvoor hij naar deze wereld is gekomen.
Jezus heeft de beker van het lijden gedronken.
Tot de dood toe is hij gehoorzaam geweest aan zijn Vader.
Het is klaar.

Maar die woorden van Jezus, “Het is volbracht”,
die kunnen ook een spanning bij ons oproepen.
Wat zegt Jezus met die woorden?
En stroken die woorden wel met de werkelijkheid waar we in leven?

Het spannende met Pasen,
is dat het zo in lijkt te gaan tegen hoe wij zelf de werkelijkheid,
de wereld om ons heen ervaren.

Want is het wel volbracht?
Dat vraag ik me wel eens af.
Als ik de krant lees, over jonge kinderen die in Syrië op een verschrikkelijke manier om het leven komen.
Als ik hoor van aanslagen, op verschillende plekken in Europa, afgelopen weken.
En de bloedige aanslagen op de Koptische christenen in Egypte.
Als ik angst voel door de spierballentaal van grote leiders in de wereld.
Als ik hoor van iemand die veel te jong overlijdt, door ziekte, of plotseling, door een ongeluk.
Als ik zie dat iemand gebukt gaat onder verdriet, of eenzaamheid.

Is het wel volbracht?

Pasen is het feest van de Opstanding.
Maar het voelt niet goed om bij de Opstanding te beginnen.
Alsof er niets aan de hand is.
Alsof Jezus niet eerst gekruisigd is, voor hij op kon staan.

Het is met de kruisiging in haar gedachten,
dat Maria van Magdala naar het graf van Jezus loopt.

Het verhaal van de opstanding wordt vier keer verteld in de Bijbel,
en elke keer weer net een beetje anders.
Johannes vertelt het verhaal vanuit het perspectief van Maria van Magdala.
Een vrouw wiens leven is aangeraakt door de ontmoeting met Jezus.
En wat deze versie van het verhaal zo bijzonder maakt,
is hoe herkenbaar het is, en hoe menselijk.

Maria weet nog niet wat wij wel weten.
Ze is onderweg naar het graf van Jezus,
met de moed in haar schoenen.
Het voelt allemaal zo zinloos.
Er is zo weinig troost.
Ze denkt terug aan die vreselijke dingen die ze heeft gezien.
Jezus, die ze zo vertrouwde, van wie ze zoveel hield.
Ze luisterde zo graag naar zijn woorden,
over dat het Koninkrijk van God nabij was.
Die woorden gaven haar hoop.
Ze dacht: zou het nou eindelijk echt veranderen?

Maar die hoop die ze had, was bikkelhard de grond in geslagen.
Ze was er al bang voor geweest,
toen ze naar Jeruzalem gingen.
Jezus had het zelf al laten doorschemeren,
dat hij daar naartoe ging om te sterven.
Hij werd opgepakt, uitgeleverd door een van zijn leerlingen.
Hij was langs de Joodse en de Romeinse autoriteiten gegaan.
En hij was ter door veroordeeld.

Maria had gezien hoe Jezus aan het kruis werd geslagen,
Met het opschrift: Jezus uit Nazaret, Koning van de Joden.
Het cynisme van de leiders droop ervan af.
Uren had hij daar gehangen.
De mensen hadden hem bespot.
Ze hadden zijn kleren verdeeld.

En Maria? Ze moest erbij staan. Ze had hem niet mogen helpen.
Jezus’ lijden ging haar door merg en been.
Tot het moment waarop Jezus zei:
Het is volbracht.
En hij gaf de geest.

Het lijden was over. Jezus was dood.
En met hem de hoop, dat hij het goed zou maken.

Ik zei net dat het niet goed voelt om het verhaal van Pasen bij de Opstanding te laten beginnen.
Maar ik zei dat niet alleen omdat het geen recht doet aan het lijden.
Het lijden van Jezus, en de mensen om hem heen.
Het lijden van de mensen in deze wereld.
Ons lijden.

Het doet namelijk ook geen recht aan wat Pasen is.
Pasen is geen pleister, die je zomaar op elke wond kunt plakken.
“Het is volbracht” betekent niet: alles is prima.
Pasen, de opstanding van Jezus, krijgt pas betekenis door het lijden heen.

Als Maria bij het graf van Jezus komt,
is de steen van het graf weggerold.
Haar verdriet slaat om in paniek.
Ze haalt Petrus en een andere leerling van Jezus,
En samen kijken ze wat er gebeurd kan zijn.
Is het lichaam gestolen?
Was het niet genoeg dat Jezus is gekruisigd?
Mogen ze hem niet eens de laatste eer bewijzen?
In alle rust afscheid van hem nemen?

Zonder een woord te zeggen gaan Petrus en de andere leerling weer weg.
En Maria blijft achter.
Alle tranen, alle spanning van de afgelopen dagen komen eruit.
Ze buigt zich naar het graf, en ziet twee engelen zitten.
Ze is zo verdrietig, dat ze het niet eens beseft.
‘Waarom huil je?’, vragen ze haar.
Ze hebben mijn Heer weggehaald,
en ik weet niet waar ze hem naartoe hebben gebracht.
Dan ziet ze Jezus staan.
Ook hij vraagt haar: waarom huil je? Wie zoek je?
Maria denkt dat hij de tuinman is,
en vraagt of hij het lichaam misschien heeft weggehaald.
Dan noemt Jezus haar bij haar naam: Maria!

Maria kijkt op.
Ik denk dat ze in eerste instantie haar ogen en oren niet geloofde.
Meester?, zegt ze.
Maar ze ziet het. Met haar eigen ogen.
Jezus staat voor haar.
Ik kan me nauwelijks voorstellen wat een blijdschap ze gevoeld moet hebben. Ze is er sprakeloos van.

En in de woorden die Jezus dan tegen Maria zegt,
wordt iets duidelijk van wat Jezus echt bedoelde,
toen hij zei: Het is volbracht.
Hij zegt tegen haar:
Zeg tegen de anderen dat ik opstijg naar mijn Vader,
die ook jullie Vader is,
naar mijn God, die ook jullie God is.

Toen Jezus aan het kruis zei: ´Het is volbracht´,
betekende dat niet dat er een einde is gekomen aan het lijden.
Aan het kwaad dat mensen elkaar aandoen.
Het kwaad is niet voorbij.

Maar Jezus zegt het, omdat hij heeft volbracht waarvoor hij is gekomen.
Zijn dood was niet een tragische dood.
Hij was niet het slachtoffer van de omstandigheden.
Hij gaf zijn leven.

Om zijn Vader, ook onze Vader te maken.
Om zijn God ook onze God te maken.
Om de relatie met God, die was verbroken,
weer heel te maken, te vernieuwen.

´Het is volbracht´ betekent niet dat er een eind is gekomen aan pijn en verdriet.
Het gaat om nog iets veel diepers.
Het betekent dat in ons leven, met onze vreugde en dankbaarheid,
maar ook met het lijden dat we mee kunnen maken,
dat we zelf aan den lijve kunnen ondervinden,
en om ons heen kunnen zien,
niets ons kan scheiden van de liefde van God.

Er is dood. Er is kwaad om ons heen.
Er is zonde.
Er zijn momenten dat we de hoop verliezen.

Maar God is onze God.
De Vader van Jezus is onze Vader.
Geen zonde, geen pijn, geen aanslag, niets wat er in de wereld gebeurt,
kan daar nog tussen komen.
Want het is volbracht.

Juist dat Jezus voor Pasen door de dood heen moest gaan,
Mag ons hoop geven.
Pasen is geen goedkope troost.
Het is geen ontkenning van het lijden.
Maar het gaat daar juist dwars doorheen.
En het gaat daar volop tegenin.

Want er is en blijft hoop.
Jezus, de Heer, die vol liefde het lijden op zijn schouders nam,
die is gestorven, die dood was,
Is tot leven gewekt.
En het kwaad mag er dan nog wel zijn.
Het heeft niets meer over ons te zeggen.

Pasen is geen goedkope fix.
Maar het is dat we zeggen,
Tegen alles wat er om ons heen, en in de wereld gebeurt:
Het is volbracht.
Christus is overwinnaar.
Zijn God is onze God.
Zijn Vader is onze Vader.
Amen.

Voeg toe aan je favorieten: Permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *