Preken

Paulus in Korinthe: blijf spreken en zwijg niet

Handelingen 18:-1-17

Geliefde gemeente van Jezus Christus,

Toen ik deze week achter mijn computer zat om de dienst voor te bereiden, zag ik vanuit mijn ooghoek een kaartje staan,
Dat ik heb gekregen van mensen in Spijk, vlak voordat ik daar wegging.
Er staat bovenaan: Nieuwe stap.
En er staat een Bijbeltekst, Psalm 37:4 en 5.
Zoek je geluk bij de Heer,
Hij zal geven wat je hart verlangt.
Leg je leven in de handen van de Heer,
vertrouw op Hem.

Het was fijn om toen zo’n kaartje te krijgen.
Want het voelde voor mij al als een hele stap om te verhuizen vanuit Spijk naar Capelle aan den IJssel, om hier predikant te worden.
Terwijl ik wist dat ik hier welkom was.
Dat ik hier predikant ging worden in een gemeente waar ik warm werd onthaald,
Met een mooie intrededienst, en veel lieve woorden.

Zo is het vast ook een beetje spannend voor Jeanette, die vandaag afscheid neemt van onze gemeente.
Zij mag nu gaan werken in IJsselstein,
Ook op een plek waar ze zich hopelijk thuis mag gaan voelen,
En waar ze zich welkom mag voelen.
Maar dat voelt dan alsnog als een grote stap.
Je laat het bekende achter, en gaat weer opnieuw beginnen op een nieuwe plek.

En dan zijn die woorden van die Psalm heel mooi.
Dan is het mooi om te bedenken dat je niet alleen gaat.
Dat je mag vertrouwen dat God met je mee gaat,
En voor je uit gaat.

Vandaag hebben we gelezen uit het Bijbelboek Handelingen, over Paulus.
Voor Paulus was de stap naar een nieuwe plek er een die hij in korte tijd vaak moest zetten!
Paulus was nog nooit in Korinthe geweest, en nu ging hij daar naartoe om de mensen te vertellen over Jezus.
Hij voelde zich geroepen om dat te doen!
In een visioen had Jezus hem laten zien dat hij wilde dat Paulus naar Griekenland ging.

Maar ook al voelde Paulus zich geroepen,
tot nu toe was het geen succesverhaal.
Paulus was namelijk al in verschillende Griekse steden geweest.
Maar hij had er steeds maar heel kort kunnen blijven.
Hij werd weggejaagd,
hij werd door boze menigtes de stad uit gezet.
Of hij deed ontzettend zijn best, maar werd totaal genegeerd, of uitgelachen.
Hij was in zijn tijd in Griekenland nog nergens langer gebleven dan een paar weken.
En ik denk dat hij dat van Korinthe ook verwachtte.
Dat hij dacht dat hij daar vast niet lang zou blijven.

De laatste stad die Paulus had bezocht was Athene, de belangrijkste stad van Griekenland.
Op de Akropolis, waar alle filosofen bij elkaar kwamen, had hij een prachtige toespraak gehouden.
Hij zei: er zijn hier zoveel beelden van goden.
Er is zelfs een altaar voor de onbekende God.
Ik kom jullie vertellen over een nieuwe God.
Een God die jullie nog niet kennen.
Maar toen ze hem hoorden vertellen over Jezus, die was opgestaan uit de dood,
Haalden de mensen hun schouders op en ze liepen weg.

En nu was Paulus aangekomen in Korinthe.
Korinthe verschilde heel erg van de andere Griekse steden.

Ergens doet Korinthe denken aan Rotterdam.
Want net als het centrum van Rotterdam in de oorlog was verwoest, en weer helemaal opnieuw moest worden opgebouwd,
En je het niet meer terug herkende,
Zo was Korinthe ook helemaal verwoest, en later weer opnieuw opgebouwd door de Romeinen.
Dat kon je zien aan het stratenplan.
Het was meer een Romeinse stad dan een Griekse stad.
En er woonden veel mensen van buitenaf.
Veel Romeinen, en ook veel migranten.

Korinthe was de belangrijkste havenstad van Griekenland.
Dat kwam doordat het lag op een heel smal strookje land,
Midden in Griekenland,
Dat twee zeeën aan beide kanten van Griekenland met elkaar verbindt.
Korinthe had twee havens, één aan elke kant van de stad,
Waardoor schepen niet helemaal om Griekenland heen hoefden te varen,
Wat heel lang duurde, en gevaarlijk was,
Maar nu konden ze via Korinthe hun handelswaar aan de andere kant van Griekenland krijgen,
Er werden zelfs hele schepen over land van de ene haven naar de andere versleept.
Korinthe was een knooppunt.

En daardoor was Korinthe ook een grote stad.
De grootste stad van Griekenland.
Het had meer dan honderdduizend inwoners in de tijd dat Paulus leefde.
Voor die tijd was dat enorm veel.
Een stad die bruiste van bedrijvigheid.
In Athene woonden vooral heel veel geletterde mensen, en filosofen.
In Korinthe woonden aanpakkers.
Handelslieden, en werkers.

In Korinthe was net als in veel Griekse steden ook een synagoge,
een plek waar de Joodse gemeenschap samenkwam om hun geloof te vieren.
In alle steden waar hij kwam ging Paulus daar als eerste naartoe, naar de synagoge.
Misschien ging Paulus zelfs wel bewust naar steden waarvan hij wist dat er een synagoge was.
Want Paulus was Joods.
Hij zag het christelijk geloof niet als een apart geloof, maar als onderdeel van het Joodse geloof.
En in de synagoges vertelde hij de mensen over Jezus.
Aan Joodse mensen die nog nooit over Jezus hadden gehoord,
vertelde hij dat Jezus de Messias is.
De koning, de redder, die al zo lang door de Joden werd verwacht.
Hij vertelde over wie Jezus was, en wat hij had gedaan.
Dat Jezus de zoon van God was,
En zijn leven had gegeven om hun zonden te vergeven.
En hij vertelde dat Jezus was opgestaan uit de dood.
En dat hij, Paulus, zelf de opgestane Jezus had ontmoet,
Dat zijn leven daardoor helemaal was omgedraaid.
Door de liefde die Jezus aan hem had laten zien.

Paulus deed ontzettend zijn best om aan de mensen te laten zien dat Jezus de Messias was,
Bijvoorbeeld door naar teksten te verwijzen uit de Joodse Bijbel,
voor ons het Oude Testament.
Maar op de meeste plekken waar hij kwam wilden de mensen in de synagoges niet naar hem luisteren.
Dat deed hem verdriet.
Maar hij liet zich daardoor niet uit het veld slaan.
Wat hij vervolgens deed, was dat hij ook buiten de synagoge ging vertellen over Jezus.
Want Paulus geloofde dat Jezus niet alléén was gekomen voor Joodse mensen, maar voor iedereen.
En dat was een schok voor de Joodse gemeenschap.
Niet alleen dat Paulus de mensen buiten de synagoge ging vertellen over Jezus,
Mensen die niet Joods waren,
Maar ook dat Paulus tegen ze zei dat ze zich niet aan de Joodse wetten hoefden te houden als ze in Jezus en in God wilden geloven.
Ze hoefden zich niet te laten besnijden, en ze hoefden zich niet aan de Joodse voedselwetten te houden.
Alles wat ze hoefden te doen, was geloven in Jezus.
Dat was genoeg.
En dat riep weerstand op.
Dat was één van de redenen waarom Paulus op veel plekken maar kort kon blijven.
Hij werd er weggejaagd, omdat hij werd gezien als een bedreiging.

Maar hier in Korinthe gaat het anders!
Ook anders dan hij zelf had verwacht.
Paulus blijft niet maar een paar weken in Korinthe: hij blijft er anderhalf jaar.

En dat heeft meerdere redenen.
De eerste is dat anders dan op andere plekken,
Paulus ook binnen de synagoge mensen ontmoet die naar hem willen luisteren, die hem serieus nemen, en die hem geloven als hij vertelt over Jezus.
Dat begint met Aquila en Priscilla.
Een echtpaar met hetzelfde beroep als Paulus:
Ze zijn leerbewerkers.
En zij zijn ook nieuw in Korinthe!
Paulus kan bij ze intrekken, en mag meedraaien in hun bedrijf.
En je merkt, als je verder leest in het boek Handelingen, dat ze goede vrienden zijn geworden van Paulus,
En dat zij zelf ook in Jezus zijn gaan geloven.

En dan komt ook nog één van de leiders van de synagoge, Crispus, tot geloof.
In eerste instantie krijgt Paulus dus met minder weerstand te maken dan op andere plekken.

De tweede reden dat Paulus langer in Korinthe blijft, is dat hij een visioen krijgt.
Een droom, waarin de Heer iets tegen Paulus zegt.
En als in Handelingen ‘de Heer’ staat, dan wordt daarmee Jezus bedoeld.
Jezus spreekt in een visioen tegen Paulus.
Hij zegt tegen Paulus:
Wees niet bang, maar blijf spreken en zwijg niet! Ik sta je bij,
en niemand zal een vinger naar je uitsteken om je kwaad te doen,
want veel mensen in deze stad behoren Mij toe.
Wees niet bang.
Als wij lezen over Paulus, dan is het net alsof hij overal onverschrokken op af stapt.
Alsof Paulus voor niets en niemand bang is.
Maar hij schrijft zelf, later, in een brief aan de kerk in Korinthe:
Toen ik voor het eerst bij jullie kwam, was ik zwak, angstig en onzeker.

Kan je het je voorstellen? Een onzekere Paulus?
Dat is niet het beeld dat wij van hem hebben.
Mensen vinden Paulus vaak heel stellig.
Maar Paulus schrijft over zichzelf dat hij juist onzeker was, en bang.

Paulus had eerst hele ándere plannen dan naar Griekenland gaan.
Hij wilde door Turkije trekken, het gebied waar hij zelf was opgegroeid, dat hij goed kende.
Maar Jezus had in een visioen tegen hem gezegd dat hij naar Griekenland moest gaan.
En ín Griekenland was hij tot nu toe steeds tegen muren opgelopen.

En nu zegt Jezus als eerste tegen hem:
Wees niet bang.
Want Jezus kent hem heel goed.
Jezus weet dat Paulus zich niet zo sterk voelt als andere mensen denken.
Jezus weet dat Paulus bang is om wéér uit deze plaats weggestuurd te worden.
Om wéér door zijn boodschap alle mensen in Korinthe tegen zich in het harnas te jagen.

En hij bemoedigt Paulus.

Blijf spreken, en zwijg niet.
Durf uit te komen voor je geloof in mij.
Durf het te delen met mensen om je heen.
Ik zal je beschermen.
Ik zal bij je zijn.
Dat is genoeg.

Je hoeft jezelf niet op te blazen, Paulus, of sterker voor te doen dan je bent.
Je mag vertrouwen dat Ik met je meega.
En dan zegt Jezus als laatste:
Want veel mensen in deze stad behoren Mij toe.

Dat zijn ook woorden om niet te snel overheen te lezen.
Daarstraks vergeleek ik Korinthe met Rotterdam.
De reden dat ik dat deed is omdat deze woorden van Jezus misschien wel het mooiste zijn van dit hele Bijbelgedeelte.
Veel mensen in deze stad behoren Mij toe.
Dat zijn woorden die bepalen hoe Paulus naar Korinthe mag kijken.

Het was moeilijk voor Paulus om zich staande te houden.
Om niet ontmoedigd te worden, en teleurgesteld,
Nadat hij zich op verschillende plekken zó had gegeven, maar het maar zó weinig uithaalde.

Voor Paulus moeten die woorden van Jezus heel bemoedigend geweest zijn.
Want hij had misschien wel het gevoel:
Het lukt me niet, ik kan het niet.

Maar deze woorden van Jezus brengen hem weer terug bij waar het om gaat.
Het gaat niet om wat Paulus doet.
Het gaat om wat Jezus doet.
Alles wat Paulus hoeft te doen, is achter Hem aan gaan.
Is oog hebben voor wat Jezus aan het doen is.
In plaats van het zelf voor elkaar te willen boksen.

Er spreekt heel veel liefde uit de woorden van Jezus.
Veel mensen in deze stad behoren Mij toe.
Horen bij mij.

Het doet me denken aan het verhaal van Jona. Misschien ken je dat wel een beetje.
Jona en de walvis.
Jona moest ook van God op weg naar een grote stad.
En aan het einde van het boek zegt God tegen Jona waarom hij daarheen moest:
ik geef om al die honderdduizenden mensen.

Zo mag Paulus naar Korinthe kijken, vanuit dat Jezus zegt:
in deze stad behoren veel mensen Mij toe.
En zo mogen wij ook naar onze eigen omgeving kijken.
Naar de mensen om óns heen.
Vanuit dat God zegt: ik geef om deze mensen.

Daarom zegt Jezus tegen Paulus dat hij niet weg moet gaan uit Korinthe,
Dat hij niet bang moet zijn om weer teleurgesteld te worden,
Maar dat hij moet blijven, en mag bouwen aan de kerk.
En uit mag komen voor zijn geloof.

En als Paulus dat doet, gebeurt er veel in Korinthe.
Veel meer dan op andere plekken waar Paulus was.
Paulus ervaart Gods hulp doordat hij bij Aquila en Priscilla kan gaan wonen,
En met ze kan samenwerken, en goede vrienden met ze wordt.
Hij maakt mee dat een leider van de synagoge in Jezus gaat geloven.
En ook veel mensen búiten de synagoge gaan in Jezus geloven.
En zo ontstaat er een gemeente, met heel verschillende mensen.
Met Joodse mensen, en met Korintiërs, mensen uit de stad, die van oorsprong niet Joods waren.

En op een gegeven moment probeert de Joodse gemeenschap Paulus tegen te houden,
Door hem bij de gouverneur aan te klagen.
Maar dan zegt zelfs de gouverneur dat hij Paulus niets in de weg gaat leggen.

Dat is een belangrijke uitspraak!
Want dat betekent dat de komende jaren in dit deel van Griekenland de christenen vrij zijn om hun geloof uit te oefenen.
Dat was helemaal niet vanzelfsprekend
Het betekent dat de gemeente daar de ruimte krijgt om te groeien.

Voor Paulus moet de uitspraak van de gouverneur een bevestiging zijn geweest van de woorden die Jezus in het visioen tegen hem sprak.
Hij hoeft niet bang te zijn.
Hij weet zich door God beschermd.

En dat vind ik vandaag ook mooi om te noemen:
uiteindelijk, na anderhalf jaar,
mag hij de gemeente ook weer loslaten.
Hij heeft zijn stukje gedaan, en mag vertrouwen dat God nu verder gaat met de gemeente waar hij de afgelopen tijd heeft gewerkt.
Ook daar spreekt vertrouwen uit.
Dat de kerk niet het project is van Paulus,
van één persoon.
Maar dat het Jezus is die de kerk bouwt.
Paulus heeft dat in zijn tijd in Korinthe heel sterk ervaren.
Hij heeft het niet op eigen kracht hoeven doen.
Het enige wat hij hoefde te doen, was mensen uitnodigen om achter Jezus aan te gaan,
En met liefde kijken naar de mensen om hem heen.

Er zijn verschillende mooie dingen die je mee mag nemen uit de tekst die we vandaag hebben gelezen.
Afhankelijk van hoe je hier zelf zit vandaag.

Misschien is het wel dat je je net als Paulus door God gezien mag weten, en gekend mag weten.
Dat als je je aan de buitenkant sterk voordoet, je mag weten dat je dat dat bij God niet hoeft.
Dat Hij je neemt zoals je bent, en je kan gebruiken zoals je bent.
Je hoeft niet bang te zijn, zegt Jezus tegen Paulus.
Want dat ís hij dat op dat moment wel. En dat is oké.
Jezus weet dat.

Misschien is het wel dat, als je teleurgesteld dreigt te raken over de kerk,
Over dat de kerk krimpt, en minder mensen geloven in onze tijd,
je mag weten dat de kerk niet ons éigen project is.
En dat het niet gaat om wat wij zelf voor elkaar boksen.
Maar dat we naar Jezus mogen kijken.
Naar wat Hij aan het doen is.
Het gaat nog meer om vertrouwen, om afhankelijkheid van God,
Dan om hoe hard wij ons inzetten voor de kerk.
En dat is spannend!
Misschien is het dat wij net als Paulus niet bang moeten zijn om te spreken, om iets van ons geloof te laten zien aan mensen om ons heen.
Ook al voelt dat wel eens kwetsbaar!
Durf te spreken, en zwijg niet.

En misschien is het dat wij naar de mensen om ons heen mogen kijken zoals Jezus naar ze kijkt.
Hij zegt: veel mensen in deze stad horen bij mij.
Ik geef om ze. Ik heb ze lief.

Amen

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *