Minder geloof?

Volgens de nieuwste cijfers van het CBS – Centraal Bureau voor de Statistiek – noemt dit jaar voor het eerst meer dan de helft van de mensen zichzelf niet ‘religieus’: 51%, tegenover 49% van de mensen die aangeven wel iets met religie te hebben. Voor veel mensen komt dat niet als een verrassing, je hebt geen statistieken nodig om het te kunnen zien. Het is het gevolg, en nog niet het einde, van een trend die al heel lang aan de gang is.

Mensen hebben minder behoefte aan het wij-gevoel van een kerkdienst. Door vooruitgang in de wetenschap hebben steeds meer mensen het gevoel dat geloven in een God achterhaald is. En steeds meer mensen komen erachter dat je ook zonder geloof heel gelukkig kunt zijn. Geloof lijkt vooral iets voor oudere mensen, die in een klein groepje op zondag in een kerk bij elkaar komen.
Toen ik predikant wilde worden, vroeg iemand mij: weet je wel zeker dat je dat wilt? Want de kerk zal de komende jaren alleen maar kleiner worden. En ik heb zelf ook wel eens mijn twijfels: hoe zit het nou? Als zoveel mensen om je heen niet meer geloven, of niks meer met de kerk hebben, dan wordt geloven in God steeds minder een vanzelfsprekendheid.

Op de universiteit had ik een docent die daar heel nuchter over was. Hij zei: we moeten accepteren dat je als christenen geen meerderheid meer bent, maar een minderheid. Dat je geen machtsfactor meer bent – gelukkig, want op dat vlak is vroeger veel mis gegaan – maar dat je kwetsbaarder bent. Maar dat heeft niet alleen negatieve gevolgen.

Hij vertelde daarbij over Daniël. Daniël groeide op in Israël, in een land waar geloof een uitgemaakte zaak was. Totdat het werd ingenomen door een grote buitenlandse koning. De hoofdstad Jeruzalem werd verwoest, inclusief de tempel van God, en de bevolking werd weggevoerd naar Babel. Plotseling waren voor hen alle zekerheden weggevallen. Ze voelden zich ‘ontworteld’. Ze moesten in deze nieuwe omgeving, zonder tempel, waarin hun God belachelijk werd gemaakt omdat Hij ze niet had kunnen beschermen, hun geloof helemaal opnieuw vormgeven. Ze waren van een meerderheid veranderd in een minderheid.
Maar juist daar kwamen ze erachter dat God bij ze was. Lees al die mooie verhalen maar eens in het boek Daniël!

Juist in zo’n situatie, als minderheid, kun je opnieuw je geloof leren verstaan. Het is heel leerzaam. Zelfs goed. Geloven is dan niet meer vanzelfsprekend: het is iets waar je zelf voor gaat staan. Ik zie het ook om me heen: oude vormen verdwijnen, maar ze maken plaats voor nieuwe manieren om je geloof vorm te geven. En je gaat zien hoe God, ook in die nieuwe situatie, nog steeds dezelfde is.

Gepubliceerd in de Eemsbode, 7-11-2018

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *