Avondmaal: een overvloedig feest!

Teksten: Jesaja 25:6-8; Johannes 2:1-12

Geliefde gemeente van Jezus Christus,

Ik wil jullie iets vragen:
Waar word je nou écht blij van?
Waar word je echt vrolijk van?
En daarvoor kom ik even naar beneden.
Dan kunnen jullie er nog even over denken.

Er is vast wel iemand die mijn vraag durft te beantwoorden 😉
Waar word jij écht blij van?

Wat een prachtige antwoorden allemaal!
Ik word er zelf ook helemaal blij van!

Maar ik heb nog een andere vraag voor jullie:
wie van jullie zou zeggen: ik word écht, oprecht blij van de kerk?
Steek je hand maar eens op!

En wie van jullie zou zeggen, om nog even wat specifieker te zijn:
ik word écht blij van het avondmaal!

Waarom zou je blij worden van het avondmaal?
Dat wist ik vroeger ook nooit.
Want als kind dan gingen mijn ouders al niet graag met ons naar het avondmaal.
En ik hield er zelf ook niet zo van.
Het was altijd zo’n lange zit.
Je moet wachten tot iedereen brood en wijn gehad heeft.

En het was ook altijd zo’n ernstige bedoening.
Er hing een beetje een bedrukte sfeer.
Misschien komt dat doordat het avondmaal een beetje kan voelen als dodenherdenking.
We zeggen: wij gedenken dat Jezus Christus voor ons stierf.
Als je dat zegt, dan voelt het al meteen als iets zwaars.

Terwijl het avondmaal absoluut niet hetzelfde is als dodenherdenking.
Het is niet alleen iets zwaars.
Dat we gedenken dat iemand is gestorven.
Dat Jezus is gestorven.

Het avondmaal mag ook een vooruitblik zijn op een feest.
Een feest, waar wij voor uitgenodigd zijn.
Waar wij deelgenoot van mogen zijn.

Wij vieren dat iemand, zelfs God, zijn leven voor ons wilde geven,
Omdat Hij ons zo waardevol vindt.
Omdat Hij jou zo waardevol vindt.
En dat God ons uitnodigt voor een groot huwelijksfeest.
Een feest waar we nu al iets van mogen proeven.

Nou hebben we daar ook een Bijbeltekst over gelezen, over een huwelijksfeest:
Over Jezus, die te gast is op een bruiloft in Kana, in Galilea.
Niet ver van zijn woonplaats Nazareth.

En de meesten hier weten dat vast wel:
een bruiloft, daar komt heel wat bij kijken!
Mijn vriendin is een van de ceremoniemeesters op de bruiloft van haar zusje, aankomende vrijdag.
En zij heeft de afgelopen weken geen moment rust gehad!
Je zou er erover verbazen hoeveel er geregeld moet worden voor een bruiloft.
Ik dacht altijd: je hebt een trouwjurk en een trouwpak, ringen, je regelt een kerkdienst en een feestlocatie, en het is klaar!

Maar ik heb wel geleerd dat er nog veel meer kleine en grote dingen bij komen.
Je wilt alles tot in de puntjes verzorgen, zodat er niets fout kan gaan.
Want dat is je grootste nachtmerrie als ceremoniemeester:
Dat je voor vervelende verrassingen komt te staan.

Nou is een bruiloft in deze tijd iets heel persoonlijks, en dat maakt het ook veel werk.
De bruid en bruidegom hebben een beeld in hun hoofd van hoe het zou moeten gaan.
Ze kijken naar de bruiloften van anderen, en zeggen: dit willen wij ook!
En dat willen wij ab-so-luut niet!
Of toch wel, maar net een beetje anders.

Maar in de tijd van de Bijbel was een bruiloft erg traditioneel.
Je hoefde gelukkig niet steeds het wiel uit te vinden.

Een bruiloft was ook niet alleen iets tussen twee personen:
Het ging over twee families die met elkaar verbonden werden.
Sterker nog: het was iets van het hele dorp.
Het ging de hele gemeenschap aan.

En daarom werd er, ook in die tijd, uitbundig feest gevierd.
Vaak zelfs een week lang!
Ik ben best benieuwd hoe dat eruit heeft gezien, een week lang feesten.
Voor ons nette Nederlanders is een avond helemaal los gaan al iets bijzonders,
Maar een week lang?! Ik zie het mezelf nog niet doen!

In ieder geval:
als je een week lang feest viert,
dan is de tijdsplanning níet het belangrijkste.
Tijd heb je dan genoeg, in tegenstelling tot hoe het nu gaat.

Het belangrijkste is ook niet de versieringen, of zelfs de feestlocatie:
Nee, het belangrijkste is dat je overal genoeg van hebt.
Genoeg te eten voor een grote groep mensen voor een hele week,
En ook: genoeg te drinken!
Dat is best veel wijn die er dan doorheen gaat!
Want op een bruiloft, dan moest er overvloed zijn.
Dan lieten de families aan elkaar zien hoeveel deze verbintenis hen waard was.
En dan werd er niet op een paar centen gekeken.

Het moet dan ook een groot probleem geweest zijn op het bruiloftsfeest in Kana,
Toen het gerucht rond begon te gaan dat de wijn op was.
Als dat écht zo was, dan was dat niet alleen een domper op de feestvreugde:
Het was een schande!
Het feest zou in één keer afgelopen zijn.
En voor de familie van het bruidspaar zou het een grote afgang zijn.

En in die situatie wordt Jezus,
die met zijn leerlingen én zijn hele familie te gast is op de bruiloft
– dat laat trouwens wel zien hoe groot het feest geweest moet zijn –
aangesproken door zijn moeder, Maria.
Zij heeft het gerucht ook gehoord,
En ze zegt tegen Jezus: ze hebben geen wijn!

Het is heel wonderlijk dat Maria meteen naar Jezus toe gaat om dit probleem op te lossen.
Jezus heeft namelijk nog geen wonderen gedaan.
Maar als zijn moeder had Maria misschien toch door dat er iets bijzonders was aan Jezus.
Misschien herinnerde ze zich de woorden die de engel tegen haar gesproken had.

Alleen Jezus lijkt niet gevoelig te zijn voor haar problemen.
Hij zegt: wat heeft dat probleem met mij en met jou te maken?
Mijn tijd is nog niet gekomen!

Mijn tijd is nog niet gekomen.. Ook al zo’n wonderlijke uitspraak.
De manier waarop Jezus reageert op zijn moeder lijkt zelfs een beetje bot.
Maar als Johannes over Jezus schrijft, dan schrijft hij nooit zomaar iets.
Er zit altijd een diepere betekenis achter de woorden van Jezus.
Dat is hier ook het geval.
Als Jezus het heeft over ‘zijn tijd’ in het boek Johannes,
dan gaat het steeds over het uur van zijn dood.
Eigenlijk zegt hij tegen zijn moeder:
ik ben nog niet klaar om te sterven. 
Maar waarom doet Jezus dat?
Waarom verbindt Jezus de vraag van zijn moeder,
om dit praktische probleem op te lossen,
met het moment waarop hij zal sterven?

Omdat dit hele wonder, het eerste wonder dat Jezus doet,
het veranderen van water in wijn op een bruiloft,
zodat de feestvreugde door kan gaan,
Een veel diepere betekenis heeft.
Johannes noemt het niet voor niets een wonder‘teken’.
Omdat het verwijst naar iets veel groters.
Het gaat niet er niet alleen om dat dit ene feest door kan gaan,
maar om veel meer dan dat.
Het gaat over waar Jezus voor gekomen is.
Waarom Hij, als de zoon van God, naar de wereld is gekomen.

Want het beeld van een bruiloft is in de Bijbel ook een beeld van hoe God zich verhoudt tot ons mensen.

Al in het Oude Testament wil God aan de mensen duidelijk maken,
dat Hij niet alleen met ons om wil gaan zoals bijvoorbeeld een koning met zijn onderdanen om wil gaan.
Hij wil ons niet commanderen, niet de baas over ons spelen.

God wil met ons mensen omgaan,
zoals een bruidegom met zijn bruid omgaat.
Hij wil een relatie met ons,
die net zo diep gaat als de relatie tussen een man en een vrouw in het huwelijk.
Dus spreekt God in het Oude Testament vaak over zichzelf als een bruidegom voor zijn volk.
Hij wil zich onvoorwaardelijk, vol liefde binden aan ons mensen.

In het evangelie van Johannes krijgt dat beeld van de bruidegom een nieuwe betekenis.
Jezus gebruikt dat beeld van de bruidegom niet alleen voor God,
maar hij gebruikt het ook voor zichzelf.
Als de leerlingen van Jezus kritiek krijgen omdat ze niet vasten,
– vasten is dat je ervoor kiest om een periode niet te eten, als teken van inkeer –
Dan zegt Jezus:
Waarom zouden de vrienden van de bruidegom nog vasten,
als de bruidegom nog bij hen is?
Jezus noemt zichzelf de bruidegom.

En Johannes is ook de schrijver van het boek Openbaring,
aan het einde van het Nieuwe Testament.
In dat boek beschrijft Johannes een visioen,
over een nieuwe hemel en een nieuwe aarde,
waarin het ook gaat over een bruiloft, de bruiloft van het lam:

Ik zag een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.
Want de eerste hemel en de eerste aarde zijn voorbij, en de zee is er niet meer.
Toen zag ik de heilige stad, het nieuwe Jeruzalem, uit de hemel neerdalen, bij God vandaan.
Ze was als een bruid die zich mooi heeft gemaakt voor haar man en hem opwacht.
Ik hoorde een luide stem vanaf de troon, die uitriep:
‘Gods woonplaats is onder de mensen, hij zal bij hen wonen.
Zij zullen zijn volken zijn en God zelf zal als hun God bij hen zijn.
Hij zal alle tranen uit hun ogen wissen.
Er zal geen dood meer zijn, geen rouw, geen jammerklacht, geen pijn,
want wat er eerst was is voorbij.’

Het is hetzelfde visioen als de profeet Jesaja heeft,
in het gedeelte dat we hebben gelezen.
Over een feestmaal, als een bruiloftsfeest tussen God en mensen.
Want dat is waar een bruiloft voor staat:
voor blijdschap, en voor een nieuw begin.
En wat is het een ontroerend, liefdevol, hoopvol, vrolijk beeld.
Over God die altijd bij ons zal wonen.
Die de tranen van ons gezicht zal vegen. 
Aan de ene kant is dat iets om geweldig naar uit te zien!
Maar voor Jezus is het op dat moment ook een afschrikwekkend beeld..
Niet vanwege dat prachtige toekomstvisioen,
maar vanwege de weg die hij daarvoor nog zal moeten afleggen.
Want Jezus is het lam waar Johannes het over heeft.
Het lam dat geslacht wordt.
Om de mensen die oneindige, liefdevolle vreugde te geven,
Moet Jezus sterven.

Jezus maakt ons deelgenoot van het grote bruiloftsfeest,
van dat nieuwe begin met God.
Maar dat kan hij alleen doen door zelf zijn leven te verliezen.
Door zijn hemelse bestaan bij de Vader op te geven.
Door een eenzaam en onbegrepen leven te leiden.
En door de weg naar het kruis in te slaan, en – in onze plaats – te sterven.

Het is niet voor niets dat Paulus later de liefde tussen een bruidegom en zijn bruid vergelijkt met de liefde van Jezus.
Want Jezus is bereid om alles voor zijn bruid te doen. Zelfs om zijn leven te geven.
Dat is de grootste liefde die je aan iemand kunt geven!
Liefde waarin je jezelf voor een ander opoffert. Je jezelf helemaal geeft.

En die bruid, dat zijn wij. Dat is hoe God naar ons kijkt.
Vol liefde. Vol verlangen. Vol overgave.
Die bruid, dat zijn wij allemaal bij elkaar.
En die bruid, dat zijn wij allemaal persoonlijk.
Dat klinkt misschien een beetje gek, zeker als je een man bent,
maar het wil vooral zeggen hoe waardevol God ons vindt.
Voor ons allemaal zou Jezus zijn leven geven.
Voor ieder van ons zou hij die weg gaan.

En dat doet hij niet alleen om ons van onze schuld te bevrijden.
Maar ook zodat hij ons in zijn armen kan sluiten,
als een bruidegom zijn bruid in de armen sluit.
Zodat Hij bij ons kan zijn, en wij bij hem.
Jezus houdt van ons, zoals een bruidegom houdt van zijn bruid.
En hij is bereid om alles voor ons te geven.
Als Jezus tegen zijn moeder zegt: mijn tijd is nog niet gekomen,
Dan klinkt dat allemaal mee in wat hij zegt.
Hij zegt eigenlijk: als je dit van mij vraagt,
Dan vraag je van mij om die weg in te slaan.
En ik weet niet of ik daar al klaar voor ben.

Maria beseft dat zij Jezus niet kan zeggen wat hij moet doen.
Maar ook al is de manier waarop Jezus haar antwoord geeft wat bot,
Ze geeft het niet op.
Ze heeft vertrouwen in Jezus.
En ze zegt tegen de dienaren, diakenen in het Grieks:
Doe maar wat hij jullie zegt, wat het ook is.

En zo wordt dit het eerste wonderteken dat Jezus doet.
Hij verandert water in wijn.
Hij laat de dienaren de waterbekkens,
die gebruikt werden voor een Joods reinigingsritueel,
vullen met water,
En hij zegt: schep er wat uit, en breng dat naar de ceremoniemeester.

Zo redt Jezus de bruiloft van dit jonge bruidspaar,
Dat zo op een miskleun dreigde uit te lopen.
Hij herstelt de feestvreugde, maakt het zelfs een nóg groter feest!
Want de wijn die hij uit water maakt, is de lekkerste wijn tot nu toe!

Tijdens deze bruiloft, terwijl iedereen aan het feestvieren,
aan het drinken en aan het genieten is,
Proeft Jezus al iets van de bitterheid die voor hem nog moet komen.
Maar hij doet dat, zodat wij dat níet hoeven te doen.
Daarom hoeft het avondmaal voor ons ook niet iets zwaars, of droevigs te zijn.

Jezus proeft temidden van de vreugde van het bruiloftsfeest al iets van het verdriet dat nog moet komen,
Zodat jij en ik, die in hem geloven te midden van al het verdriet van deze wereld,
al iets kunnen proeven van de vreugde die nog moet komen.
Iets van dat visioen, van dat prachtige bruiloftsfeest,
Dat een nieuw begin zal zijn. 
En die vreugde mag ons vaste grond onder de voeten geven.
Die vreugde, daar mogen wij vandaag bij stilstaan als wij het avondmaal vieren.
Want elke keer dat je deelneemt aan het heilig avondmaal,
Krijg je al een voorproefje van dat geweldige feest.
Zelfs als je het nu moeilijk hebt, próef iets van de vreugde die nog komt!

Want er is maar één liefde, maar één feest,
maar één ding dat je hart werkelijk alles kan geven wat het nodig heeft,
En dat ligt allemaal voor je klaar,
Hier aan de tafel van het avondmaal.
Amen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *